پرش به محتوا
شهرهای قبرس شمالی

آیا قبرس شمالی بخشی از ترکیه است؟

  • به‌روزرسانی شده در 5 نوامبر 2026
  • 4 دقیقه مطالعه

بسیاری از مردم حتی نام قبرس شمالی را نشنیده‌اند یا نمی‌دانند کجاست؟ قبرس سومین جزیره بزرگ دریای مدیترانه با سومین جمعیت بزرگ است. این جزیره در بخش شرقی مدیترانه، در حدود 58 مایلی ترکیه و 133 مایلی سوریه قرار دارد.

قبرس یکی از ثروتمندترین کشورها در عصر مس و برنز بود. این جزیره در تاریخ طولانی خود فاتحان بسیاری داشته است. اسکندر مقدونی در سال 333 قبل از میلاد، جزیره را از آشوری‌ها گرفت. در طول قرن‌ها فتوحات، هر امپراتوری که از اینجا گذشت، ردپای خود را بر جزیره بر جای گذاشت و مجموعه‌ای غنی و رنگارنگ از فرهنگ‌ها را به یادگار نهاد.

قبرس در سال 1570 تحت حکومت ترکان عثمانی درآمد و به مدت 300 سال در آن وضعیت باقی ماند؛ در این مدت، بخش زیادی از سبک زندگی ترکی به ریشه‌ها و ارزش‌های ترک‌های قبرس تبدیل شد. ارتباط قبرس با ترکیه به عنوان یک کل، پس از پایان حکومت عثمانی در سال 1878 به اتمام رسید. پس از آن، این جزیره تحت کنترل امپراتوری بریتانیا درآمد.

از ژوئیه 1974، این جزیره به دو بخش تقسیم شده است. بدین ترتیب حقوق ترک‌های قبرس تحت ضمانت ترکیه که یکی از سه ضامن جزیره است (دو ضامن دیگر بریتانیا و یونان هستند) مورد محافظت قرار گرفت و در سال 1983، شمالِ ترک‌نشین اعلامیه استقلال یک‌جانبه خود را به جهان اعلام کرد. بخش شمالی، جمهوری ترک قبرس شمالی (TRNC) و بخش جنوبی، جمهوری مستقل قبرس نامیده می‌شود. کتاب‌ها و اسناد بسیاری منتشر شده‌اند که جزئیات پیچیده تاریخ این جزیره را در طول قرن‌ها شرح می‌دهند.

طبیعتاً موارد بسیاری وجود دارد که قبرس شمالی را به راحتی به ترکیه مرتبط می‌کند. برخی از نمونه‌ها پیش‌تر ذکر شد: تاریخ و اصالت، نزدیکی جغرافیایی و غیره؛ اما تقریباً همین‌جا این ارتباط به پایان می‌رسد.

TRNC تنها توسط جمهوری ترکیه به رسمیت شناخته شده است. زبان اصلی که در شمال صحبت می‌شود، همان‌طور که انتظار می‌رود، ترکی است. واحد پول آن لیر ترکیه است و مشابه ترکیه، عمدتاً اسلامی بوده و شباهت‌های نزدیکی در فرهنگ، غذا و موسیقی دارد؛ اما شاید با تفاوت‌های جزئی که ترک‌های قبرس را از مردم سرزمین اصلی ترکیه متمایز می‌کند، برای مثال در فرهنگ عامه ترک‌های قبرس و برخی آداب و رسوم خاص قبرسی.

جمهوری ترک قبرس شمالی کاملاً یک کشور مستقل است و قطعاً بخشی از ترکیه محسوب نمی‌شود؛ هیچ مرز مشترک زمینی با آن ندارد و استان ترکیه نیز نیست.

درست مانند ترکیه و هر کشور دموکراتیک دیگری، این کشور بر اساس اصول دموکراتیک وجود دارد و به آن‌ها پایبند است. این‌ها اصول خودِ این کشور هستند و از سوی هیچ کشور دیگری دیکته نشده‌اند؛ قبرس شمالی همیشه به دنبال حق تعیین سرنوشت خود، کاملاً مستقل در این زمینه بوده و به انتخاب مسیر خود مفتخر و در آن آزاد است.

حاکمیت TRNC ساختارها، فرآیندها و رویه‌های دموکراتیک و قدرتمند حکومتی را که در سطح بین‌المللی شناخته شده‌اند، اجرا می‌کند. قبرس شمالی از نظر فنی یک کشور اروپایی است و ایدئولوژی‌های غربی را ارائه می‌دهد. همانند هر کشور در حال توسعه و آینده‌نگری، قبرس شمالی دارای سلسله‌مراتب ساختاریافته‌ای برای اداره سرزمین، مردم خود و روابط بین‌المللی است. این کشور دارای سیستم‌های قانون‌گذاری و قضایی کاملاً مستقل و محترم به حقوق بشر است. دولت فعالانه در مشارکت با سازمان‌های معتبر جهانی در زمینه‌های بهداشت و درمان، حفاظت، نگهداری و حمایت از حیات وحش و محیط زیست فعالیت می‌کند.

چرا ترکیه تنها کشوری است که قبرس شمالی (TRNC) را به رسمیت می‌شناسد

آیا قبرس شمالی بخشی از ترکیه است؟ ترکیه تنها کشوری است که شمال جزیره را به عنوان یک کشور مشروع و مستقل به رسمیت می‌شناسد. از آنجایی که در سطح جهانی TRNC توسط هیچ کشور دیگری به رسمیت شناخته نشده است، ترکیه همچنان به حمایت از کل جزیره و به ویژه شمالِ تقسیم‌شده ادامه داده است تا از حقوق ترک‌های قبرس محافظت کند؛ حقوقی که در غیر این صورت در صحنه بین‌المللی دیده و شنیده نمی‌شد. ترکیه این کار را به عنوان یکی از سه ضامن (در کنار بریتانیا و یونان) انجام می‌دهد.

طبیعتاً می‌توان پیوند نزدیک بین قبرس شمالی (TRNC) و ترکیه را به عنوان یک ملت واحد ترک از زمان عثمانی درک کرد. روابط نزدیک بین این دو، بسیار فراتر از پیوند خونی و میراث تاریخی است. ترکیه همچنان به ارائه کمک، حمایت، تجارت و سرمایه‌گذاری‌های تجاری و مالی ادامه می‌دهد.

قبرس شمالی علی‌رغم چالش‌های عظیم، در حال شکوفایی است و توسعه اقتصادی آن رو به افزایش است. این کشور مدعی منابع طبیعی در دریای مدیترانه شرقی است و پروژه‌های بزرگی برای ساخت یک فرودگاه جدید، اسکله‌های تفریحی جدید، بیمارستان و هتل‌های لوکس به همراه زیرساخت‌های لازم برای حمایت از آن‌ها در دست دارد. خط لوله آب اخیراً از ترکیه به سواحل قبرس شمالی، آب شیرین فراوانی را فراهم کرده و پروژه‌های مشارکتی مشابه بیشتری برای برق خورشیدی و نیروگاه در برنامه قرار دارد.

نوشته شده توسط C.YAMAN